W skrócie
- Pieniądze za rezerwację daty nazwij w umowie zadatkiem. Zaliczka przy niewykonaniu umowy zwykle wraca do pary.
- Zapisz, co się dzieje przy odwołaniu i przy przesunięciu daty. Bez tego zostają ogólne reguły z kodeksu.
- Twoja choroba też jest scenariuszem: zastępstwo albo zwrot, ustalone zawczasu.
- Zdjęcia i film: co para może z nimi robić i czy Ty możesz pokazać je w portfolio.
Zadatek czy zaliczka
Oba słowa oznaczają pieniądze wpłacone z góry, ale prawo traktuje je inaczej. Zadatek opisuje art. 394 Kodeksu cywilnego. Jeśli jedna strona nie wykona umowy, druga może od niej odstąpić i zatrzymać otrzymany zadatek, a jeśli sama go dała, żądać sumy dwukrotnie wyższej. Gdy umowa zostanie wykonana, zadatek zalicza się na poczet ceny.
Zaliczka nie ma takiego skutku. To po prostu część ceny zapłacona wcześniej, która przy niewykonaniu umowy zwykle wraca. Jeśli wpłata ma chronić Twoją sobotę przed rezygnacją pary, w umowie musi paść słowo „zadatek”. Ogólne zasady zadatku, z przykładami dla noclegów, opisuję w osobnym poradniku o zadatku.
Gdy para odwołuje wesele
Przy zadatku kodeks daje różne odpowiedzi, zależnie od tego, jak kończy się umowa:
- para nie wykonuje umowy, bo na przykład wybrała innego wykonawcę: możesz od umowy odstąpić, a zadatek zostaje u Ciebie,
- oboje zgadzacie się zakończyć umowę: zadatek wraca do pary, o ile nie ustalicie czegoś innego,
- wesele nie dochodzi do skutku bez winy którejkolwiek ze stron: zadatek również wraca, w pojedynczej wysokości.
Druga sytuacja zdarza się niechcący. Odpowiedź „trudno, w takim razie rozwiązujemy umowę” może zostać odczytana jako zgoda na rozwiązanie. W odpowiedzi na rezygnację zaznacz więc jednoznacznie, czy zadatek zatrzymujesz.
Osobna sprawa to przesunięcie terminu. Zapisz w umowie, czy zadatek przechodzi na nową datę, jeśli jest u Ciebie wolna, i do kiedy para może o to poprosić. Taki zapis pozwala zatrzymać zlecenie zamiast spierać się o pieniądze.
Gdy to Ty nie możesz
Fotograf ma jedną parę rąk, zespół jednego wokalistę. Choroba albo wypadek przed weselem to ryzyko, o którym para myśli rzadko, a dla Ciebie to stały punkt umowy. Kodeks mówi tyle: jeśli nie wykonasz umowy z przyczyn, za które odpowiadasz, para może od niej odstąpić i żądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości. Gdy nikt nie ponosi winy, para dostaje zadatek z powrotem, bez podwojenia.
To, czy konkretna choroba albo awaria zwalnia Cię z odpowiedzialności, bywa sporne. Dlatego ten scenariusz lepiej opisać w umowie wprost:
- zastępstwo osobą z Twojej listy, o podobnym stylu pracy, za zgodą pary,
- zwrot wszystkich wpłaconych pieniędzy, jeśli para zastępstwa nie przyjmie,
- sposób i termin powiadomienia pary.
Zdjęcia, film i portfolio
Zdjęcia i film z wesela to utwory, a ich autorem jesteś Ty. Para potrzebuje Twojej zgody, żeby z nich korzystać, i to umowa mówi, na co dokładnie się zgadzasz. Zapisz w niej, czy para może:
- drukować zdjęcia i publikować je w mediach społecznościowych,
- przerabiać je, na przykład nakładać filtry albo kadrować,
- udostępniać je sali, kwiaciarni czy innym wykonawcom do ich reklamy.
Do prywatnego użytku zwykle wystarcza parze licencja, a prawa autorskie zostają u Ciebie. Gdyby para chciała przejąć je w całości, taka umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności (art. 53 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Formy pisemnej wymaga też licencja wyłączna (art. 67 ust. 5).
Portfolio to druga strona tej samej sprawy. Na rozpowszechnianie wizerunku pary potrzebujesz jej zezwolenia (art. 81 tej samej ustawy). Najprościej wpisać je do umowy jako osobny punkt, który para może zaznaczyć albo zostawić pusty. Wtedy wiesz, które wesela możesz pokazać na stronie i w mediach społecznościowych.
Umowa zawarta przez internet
Umowę można podpisać bez spotkania: mailem, podpisem elektronicznym albo skanem. Przy umowie zawartej na odległość konsument może zwykle w ciągu 14 dni wycofać się z niej bez podawania powodu (art. 27 ustawy o prawach konsumenta).
Ustawa wyłącza z tej zasady między innymi usługi związane z wydarzeniami rozrywkowymi, jeśli w umowie oznaczono dzień ich wykonania (art. 38 ust. 1 pkt 12). Czy fotograf, kamerzysta albo DJ na weselu mieści się w tym wyjątku, nie jest oczywiste. Nie opieraj na nim swoich zasad, dopóki nie potwierdzi tego prawnik.
Jedno jest pewne: jeśli prawo odstąpienia parze przysługuje, a Ty jej o nim nie poinformujesz, wygasa ono dopiero 12 miesięcy po upływie zwykłych 14 dni (art. 29 ust. 1). Informacja w umowie to jedno zdanie.
Co wpisać do umowy
- dane obu stron i sposób kontaktu,
- datę, godziny oraz miejsce ślubu i przyjęcia,
- zakres: pakiet, liczbę godzin, cenę nadgodzin,
- cenę, wysokość zadatku nazwanego zadatkiem i termin dopłaty,
- dojazd i nocleg, jeśli wesele jest daleko,
- posiłek i miejsce przy stole dla Ciebie i ekipy,
- termin i formę oddania zdjęć albo filmu,
- zasady odwołania i przesunięcia daty,
- zastępstwo albo zwrot pieniędzy, gdy to Ty nie możesz,
- licencję na zdjęcia i film oraz zgodę na portfolio,
- informację o przetwarzaniu danych osobowych pary (art. 13 RODO).
Prawnikiem nie jestem. Zebrałem tu zasady ogólne z Kodeksu cywilnego, prawa autorskiego i ustawy o prawach konsumenta. Zanim podpiszesz umowę z pierwszą parą, daj ją do przejrzenia prawnikowi.
Źródła, sprawdzone 4 października 2026: Kodeks cywilny, art. 394 (zadatek); ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, art. 53, art. 67 ust. 5 i art. 81; ustawa o prawach konsumenta, art. 27, art. 29 ust. 1 i art. 38 ust. 1 pkt 12; RODO, art. 13.